محمود سامانى

216

مناسبات ايرانيان با حجاز در دوره هاى مختلف تاريخ اسلامى ( فارسى )

افزون بر سند ياد شده ، با ملاحظه اسناد موجود در عثمانى درباره مناسبات ايران با حجاز ، به اسناد فراوانى بر مىخوريم كه از اعطاى نشان شير و خورشيد از سوى ايران به اميران مكه و ديگر صاحب‌منصبان در حجاز حكايت مىكند . تنها در بررسى يك مجموعه اسناد ، حدود دوازده سند در باره اين موضوع وجود دارد . « 1 » و ) محمدعلى شاه ( 1324 - 1327 ه . ق ) از روابط ايران با حجاز در زمان او اخبارى در دست نيست ؛ زيرا او در مدت كوتاه سلطنتش ( حدود دو سال ) با بحران داخلى روبه‌رو بود و تقريباً تمام حكومت او به توطئه و مبارزه با مشروطيت و مشروطه‌خواهان سپرى شد تا سلطنت مطلقه را احيا كند . ازاين رو ، فرصت توجه به حجاز را نيافت . به توپ بستن مجلس شوراى ملى و قلع و قمع مشروطه‌خواهان از جمله رويدادهاى مهم دوران محمدعلى شاه بود . ز ) احمد شاه ( 1327 - 1343 ه . ق ) ايران در مدت سلطنت وى نتوانست ارتباط مستمرى با حجاز برقرار سازد كه از دلايل آن به اين موارد مىتوان اشاره كرد : يك - وقوع جنگ جهانى اول از رويدادهاى دوران سلطنت احمد شاه ، رخداد مصيبت‌بار جنگ جهانى اول بود كه ايران را به طور ناخواسته و با وجود اعلام بىطرفى در اين جنگ ، درگير ساخت . كشورهاى متفقين ( روسيه ، انگليس و فرانسه ) به سبب موقعيت خاص جغرافيايى ايران و همسايگى با امپراتورى عثمانى كه متحد آلمان بود ، نمىتوانستند نسبت به

--> ( 1 ) . براى ملاحظه اين اسناد ر . ك : حج ايرانيان به روايت اسناد عثمانى ، اسرا دوغان .